PULSACJA — KONCERT PAMIĘCI SZABOLCS’A ESZTÉNYI’EGO 03-12-2025
⸻
PULSACJA
pulsacja zdominowała niejeden utwór podczas wieczoru
pulsacja zdominowała niejeden utwór podczas wieczoru
praktycznie wszystko pulsowało
rozedrgane w wirtuozerii
rozpalonej żarem naszpikowanym emocjami
od ruchu przez dźwięk
po
(od pierwszych chwil
w całym
blisko trzygodzinnym koncercie)
kształty fraz
uwikłane w głębię rozimprowizowanej retoryki
w zadumę sensów
w spójność
logicznej kwintesencji przesłań i ich zestrojów
wszystko w kreacjach najwyższego lotu
w artystycznym hołdzie Mistrzowi
od miesięcy obecnemu inaczej
za to wciąż mocniej
pełniej w nas odczuwalnemu
20251204 /Tonca Raim vel Ewa Jakubowska/
⸻
KONCERT PAMIĘCI SZABOLCS’A ESZTÉNYI’EGO w ramach Konferencji KONFERENCJA
„Kreatywność w edukacji muzycznej – Szabolcs Esztényi – pianista, kompozytor, pedagog”
Koncert poświęcony pamięci Szabolcs’a Esztényi’ego — z udziałem osób, które poprzez obecność sceniczną, dobór dzieł, sposób kreacji i wspólnotę idei tworzyły z Nim artystyczne kontinuum — stał się wydarzeniem o niezwykłej intensywności.
Był to koncert mentorów, przyjaciół, uczniów, najbliższych współpracowników.
I jednocześnie koncert dla nich, współtworzony przez wielu z nich — gestami lojalności, wdzięczności, miłości do Mistrza i uznaniu dla Jego geniuszu.
Publiczność, wypełniająca salę po brzegi, niosła w sobie doświadczenie straty, osierocenia, pustki — ale także odpowiedzialności za wypełnienie jej tym, co Mistrz wszczepił swoim życiem, pracą i sztuką.
Dziedzictwo to wyznacza kierunek odczuwania i myślenia o muzyce i o ogólnie sztuce, jako przestrzeniach pojednania z naturą i wartościami ponadczasowymi: etosem pracy i świadomością misji.
Każdy utwór, każda interpretacja stanowiła dialog:
z Jego idiomem,
z Jego myśleniem o czasie,
z Jego wizją improwizacji,
z tradycją kodályowską, dalcrozeowską, z „nowym nauczaniem” — wpisanymi w twórczość i pedagogikę Esztényi’ego.
⸻
SYMPOZJUM UMFC
Koncert był częścią przedsięwzięcia zorganizowanego przez Wydział Edukacji Artystycznej UMFC w ramach sympozjum:
„Kreatywność w Edukacji Muzycznej. Szabolcs Esztényi — pianista, kompozytor, pedagog.”
Wydarzenie to tworzyło naukowe, artystyczne i emocjonalne tło całego wieczoru.
NADANIE IMIENIA SALI UMFC
W ramach uroczystości jednej z sal Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina nadano imię Szabolcs’a Esztényi’ego — symbolicznie zapisując Jego obecność w przestrzeni, w której uczył, inspirował i prowadził kolejne pokolenia muzyków.
Ewa Jakubowska /była uczennica/
PORÓWNAJ WPIS NA TEMAT TEGO WYDARZENIA NA FB
⸻
Biogram Szabolcs Esztényi wg PROGRAMU Koncert UMFC 03.12.2025 – środa na Okólniku „
SZABOLCS ESZTÉNYI
Ur. 20 XII 1939, zm. 29 VI 2024, wybitny węgierski improwizator, kompozytor, pianista i pedagog, przez ponad pół wieku związany z Uniwersytetem Muzycznym Fryderyka Chopina, doktor honoris causa naszej uczelni. Urodził się w Budapeszcie. Uczestniczył w rewolucji węgierskiej w 1956 roku. Represjonowany przez komunistyczne władze Węgier, w 1961 r. przyjechał do Warszawy. Ukończył studia w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w klasie fortepianu Margerity Trombini-Kazuro oraz w klasie kompozycji Witolda Rudzińskiego. W roku 1968 ożenił się z pianistką Teresą Roston i zamieszkał na stałe w Polsce. Jako solista występował na najważniejszych festiwalach muzycznych w kraju i za granicą. Dokonał wielu prawykonań i nagrań dzieł polskich kompozytorów, m.in. T. Sikorskiego, K. Serockiego, P. Szymańskiego, A. Panufnika, Z. Rudzińskiego, K. Pendereckiego, R. Augustyna, A. Bieżana. Koncertował z najlepszymi orkiestrami w Polsce i w Europie. Współpracował z wybitnymi artystami, m.in. z Z. Krauze, J. Artyszem, A. Hiolskim, H. Holligerem, R. Jabłońskim, J. Kotnowską, J. Rappé, O. Pasiecznik, S. Skoczyńskim, J. Sokołowskim i H. Zemlerem. Współtworzył znakomite duety fortepianowe z Jerzym Witkowskim (przez 30 lat) i z Iwoną Mironiuk (1997–2024), występował z Warsztatem Muzycznym, z Kwartetem Wilanów, z formacjami inicjowanymi przez J. Kornowicza i R. Lateckiego, współtworzył totalno-elektroniczne projekty z T. Sudnikiem. W roku 1968 został laureatem pierwszej nagrody Ogólnopolskiego Konkursu Improwizacji Fortepianowej. W roku 1988 otrzymał medal ZKP za popularyzację polskiej muzyki współczesnej, a w 1989 nagrodę Sekcji Krytyków SPAM „Orfeusz”. W 2009 roku został odznaczony przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej, a w roku 2019 otrzymał Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. W 2023 roku został członkiem honorowym ZKP. Był pionierem w dziedzinie nauczania improwizacji fortepianowej w Polsce. Od roku 1972 nieprzerwanie, przez ponad 50 lat, pracował jako pedagog improwizacji w PSM II st. im. F. Chopina w Warszawie (obecnie ZPSM). Od tego samego roku był związany jako pedagog z naszą uczelnią. W latach 1972–78 był asystentem w klasie kompozycji prof. W. Kotońskiego. W latach 1974–1986 związany był z Instytutem Pedagogiki Muzycznej i wraz z Barbarą Turską powołał Eksperymentalny Warsztat Rytmiki, który stał się zalążkiem specjalności rytmika. W latach 1983–2023 prowadził w UMFC zajęcia z improwizacji na specjalności rytmika, a także zajęcia dla studentów kompozycji i instrumentalistów (pianistów). Był też związany z Akademią Muzyczną w Łodzi (1989–2014) oraz współpracował z Ferencem Lantosem i Márią Apagyi, twórcami kreatywnej pedagogiki muzyczno-wizualnej i założycielami Wolnej Szkoły Artystycznej w Pécs na Węgrzech. Wykształcił kilka pokoleń kompozytorów, improwizatorów i nauczycieli improwizacji. Przez wiele lat zajmował się popularyzacją improwizacji fortepianowej w polskim szkolnictwie muzycznym, prowadząc kursy, wykłady i warsztaty na terenie całej Polski. Dla swoich uczniów był niedoścignionym wzorem i mistrzem. Sztukę improwizacji Szabolcs Esztényi nazywał mową dźwięków i twierdził, że powinna ona rozwijać się naturalnie (tak jak mowa słów), na każdym etapie edukacji. W jego ujęciu improwizacja to niezwykły splot intuicji i intelektu, zrównujący twórczość z artystycznym wykonawstwem. Pedagogikę rozumiał jako „czysty humanizm”, pracę swą pojmował jako szukanie i odnajdywanie wolności twórczej – i traktował jako swoją misję. Mówił: Chciałbym być użyteczny. Przez cały okres pobytu w Polsce przyświecało mi to hasło. Chciałbym być użyteczny dla polskiej młodzieży. Dla polskich artystów, dla polskiego szkolnictwa. Dlatego uprawiam pedagogikę i również jako wykonawca, skoro mnie potrzebują, to przede wszystkim wykonuję utwory polskie, czyli – w służbie polskiej kulturze muzycznej. (oprac. Katedra Edukacji Muzycznej i Rytmiki UMFC)
⸻
Poniżej tekst skopiowany z ulotki programowej koncertu – BIOGRAM i PROGRAM KONCERTU
BIOGRAM i PROGRAM wg ulotki koncertowej UMFC
Koncert UMFC 03.12.2025 – środa na Okólniku
Program
SZABOLCS ESZTÉNYI
Ur. 20 XII 1939, zm. 29 VI 2024, wybitny węgierski improwizator, kompozytor, pianista i pedagog, przez ponad pół wieku związany z Uniwersytetem Muzycznym Fryderyka Chopina, doktor honoris causa naszej uczelni. Urodził się w Budapeszcie. Uczestniczył w rewolucji węgierskiej w 1956 roku. Represjonowany przez komunistyczne władze Węgier, w 1961 r. przyjechał do Warszawy. Ukończył studia w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w klasie fortepianu Margerity Trombini-Kazuro oraz w klasie kompozycji Witolda Rudzińskiego. W roku 1968 ożenił się z pianistką Teresą Roston i zamieszkał na stałe w Polsce. Jako solista występował na najważniejszych festiwalach muzycznych w kraju i za granicą. Dokonał wielu prawykonań i nagrań dzieł polskich kompozytorów, m.in. T. Sikorskiego, K. Serockiego, P. Szymańskiego, A. Panufnika, Z. Rudzińskiego, K. Pendereckiego, R. Augustyna, A. Bieżana. Koncertował z najlepszymi orkiestrami w Polsce i w Europie. Współpracował z wybitnymi artystami, m.in. z Z. Krauze, J. Artyszem, A. Hiolskim, H. Holligerem, R. Jabłońskim, J. Kotnowską, J. Rappé, O. Pasiecznik, S. Skoczyńskim, J. Sokołowskim i H. Zemlerem. Współtworzył znakomite duety fortepianowe z Jerzym Witkowskim (przez 30 lat) i z Iwoną Mironiuk (1997–2024), występował z Warsztatem Muzycznym, z Kwartetem Wilanów, z formacjami inicjowanymi przez J. Kornowicza i R. Lateckiego, współtworzył totalno-elektroniczne projekty z T. Sudnikiem. W roku 1968 został laureatem pierwszej nagrody Ogólnopolskiego Konkursu Improwizacji Fortepianowej. W roku 1988 otrzymał medal ZKP za popularyzację polskiej muzyki współczesnej, a w 1989 nagrodę Sekcji Krytyków SPAM „Orfeusz”. W 2009 roku został odznaczony przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Kawalerskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej, a w roku 2019 otrzymał Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. W 2023 roku został członkiem honorowym ZKP. Był pionierem w dziedzinie nauczania improwizacji fortepianowej w Polsce. Od roku 1972 nieprzerwanie, przez ponad 50 lat, pracował jako pedagog improwizacji w PSM II st. im. F. Chopina w Warszawie (obecnie ZPSM). Od tego samego roku był związany jako pedagog z naszą uczelnią. W latach 1972–78 był asystentem w klasie kompozycji prof. W. Kotońskiego. W latach 1974–1986 związany był z Instytutem Pedagogiki Muzycznej i wraz z Barbarą Turską powołał Eksperymentalny Warsztat Rytmiki, który stał się zalążkiem specjalności rytmika. W latach 1983–2023 prowadził w UMFC zajęcia z improwizacji na specjalności rytmika, a także zajęcia dla studentów kompozycji i instrumentalistów (pianistów). Był też związany z Akademią Muzyczną w Łodzi (1989–2014) oraz współpracował z Ferencem Lantosem i Márią Apagyi, twórcami kreatywnej pedagogiki muzyczno-wizualnej i założycielami Wolnej Szkoły Artystycznej w Pécs na Węgrzech. Wykształcił kilka pokoleń kompozytorów, improwizatorów i nauczycieli improwizacji. Przez wiele lat zajmował się popularyzacją improwizacji fortepianowej w polskim szkolnictwie muzycznym, prowadząc kursy, wykłady i warsztaty na terenie całej Polski. Dla swoich uczniów był niedoścignionym wzorem i mistrzem. Sztukę improwizacji Szabolcs Esztényi nazywał mową dźwięków i twierdził, że powinna ona rozwijać się naturalnie (tak jak mowa słów), na każdym etapie edukacji. W jego ujęciu improwizacja to niezwykły splot intuicji i intelektu, zrównujący twórczość z artystycznym wykonawstwem. Pedagogikę rozumiał jako „czysty humanizm”, pracę swą pojmował jako szukanie i odnajdywanie wolności twórczej – i traktował jako swoją misję. Mówił: Chciałbym być użyteczny. Przez cały okres pobytu w Polsce przyświecało mi to hasło. Chciałbym być użyteczny dla polskiej młodzieży. Dla polskich artystów, dla polskiego szkolnictwa. Dlatego uprawiam pedagogikę i również jako wykonawca, skoro mnie potrzebują, to przede wszystkim wykonuję utwory polskie, czyli – w służbie polskiej kulturze muzycznej. (oprac. Katedra Edukacji Muzycznej i Rytmiki UMFC)
PROGRAM wg UMFC
ANDRE BACIU | SZABOLCS ESZTÉNYI | RYSZARD LATECKI | TADEUSZ WIELECKI | HUBERT ZEMLER Haiku from Romania z cyklu Partytury fotograficzne (2016/2025) Szabolcs Esztényi – fortepian (nagranie) Ryszard Latecki – trąbka, harmonium, pseudoinstrumenty Tadeusz Wielecki – kontrabas Hubert Zemler – sample, instrumenty perkusyjne
SZABOLCS ESZTÉNYI Studie III z Three New Studies for Two Pianos (2003) Szabolcs Esztényi – fortepian (nagranie) Iwona Mironiuk – fortepian (nagranie) Agata Pankowska – koncepcja ruchu i wykonanie
TOMASZ PAWŁOWSKI Preludium – kontrasty. Improwizacja fortepianowa Tomasz Pawłowski – fortepian
MARTA BOGUSŁAWSKA | HUBERT ZEMLER Czynnik X – Improwizacja Marta Bogusławska – taniec Hubert Zemler – werbel
ANDRZEJ KARAŁOW | HUBERT ZEMLER Konwersacje z czasem – free improvisation Andrzej Karałow – fortepian Hubert Zemler – instrumenty perkusyjne
SZABOLCS ESZTÉNYI | HUBERT ZEMLER Trop z albumu Kreatura (2018) Szabolcs Esztényi – fortepian (nagranie) Hubert Zemler – instrumenty perkusyjne (nagranie) Maja Migała – fortepian, interpretacja ruchowa Aleksandra Bożek | Kinga Flisek | Zofia Sobkiewicz | Helena Sojka | Joanna Śnieg – ruch Opieka artystyczna: ad. dr Agnieszka Widlarz, as. Agata Pankowska
JERZY KORNOWICZ Milczenie dźwięków – w stronę Sz. E. na fortepian i elektronikę (2013) Jerzy Kornowicz – fortepian Tadeusz Sudnik – live electronics
CODA autor filmu: Paweł Ryś (2009) montaż: Agnieszka Widlarz
UMFC Uniwersytet Muzyczny Fryderyka Chopina Opieka artystyczna: dr hab. Magdalena Stępień, prof. UMFC Koordynacja koncertu: ad. dr hab. Anna Ignatowicz-Glińska 3 XII 2025, godz. 19:00 Sala Koncertowa UMFC ul. Okólnik 2, Warszawa
— przerwa —
UMFC
Uniwersytet Muzyczny
Fryderyka Chopina
Opieka artystyczna: dr hab. Magdalena Stępień , prof. UMFC
Koordynacja koncertu: ad. dr hab. Anna Ignatowicz-Glinska
3 XII 2025,
godz. 19:00
Sala Koncertowa UMFC
ul. Okólnik 2, Warszawa
ZDJĘCIA – Ekspozycja i wystawa towarzysząca autorstwa dr Agnieszki Widlarz /zbiory prywatne autorki wpisu/.
